مغز کودک در پنج سال نخست زندگی با سرعتی بینظیر رشد میکند. در این بازه، اتصالات عصبی (سیناپسها) با نرخ بسیار بالایی شکل میگیرند و مسیرهایی که بیشتر «تمرین» میشوند، تثبیت میشوند؛ مسیرهایی که کمتر استفاده میشوند، بهمرور حذف میشوند. این ویژگی که به آن انعطافپذیری عصبی یا نوروپلاستیسیتی گفته میشود، به این معناست که تجربههای اولیه کودک — چه تعامل چهرهبهچهره با والدین باشد و چه تماشای صفحهنمایش — نقش مستقیمی در معماری مغز او دارند. به همین دلیل، کودکان زیر ۵ سال در برابر اثرات محیط، از جمله محیط دیجیتال، آسیبپذیرتر از گروههای سنی بالاتر هستند.
کیفیت مهمتر از کمیت است، اما کمیت را نادیده نگیرید. محتوای باکیفیت و متناسب با سن اهمیت دارد، اما رعایت سقف زمانی همچنان ضروری است.
• همراهی کنید، رها نکنید. تماشای مشترک محتوا و گفتوگو دربارهی آن، اثر منفی صفحهنمایش را تا حد زیادی کاهش میدهد.
• جایگزین بسازید، نه فقط ممنوع کنید. بازی فیزیکی، کتابخوانی مشترک و بازیهای نمادین (وانمودی) را جایگزین کنید.
• زمانهای بدون صفحهنمایش را نهادینه کنید. بهویژه سر میز غذا و پیش از خواب.
• رفتار خودتان را هم ببینید. کودکان خردسال بیشتر از طریق مشاهدهی رفتار والدین یاد میگیرند تا شنیدن دستورالعمل.
مقاله تخصصی روانشناسی
تأثیر استفاده از تلفن همراه و تبلت بر سیستم عصبی و مغز کودکان زیر ۵ سال
نی
نیلوفر کیخا
دپارتمان تحلیل و ارزیابی رفتار ارکیدا
نیاز به ارزیابی اختصاصی فرزندتان دارید؟
با تکمیل ارزیابی آنلاین ارکیدا، تحلیل متناسب با شرایط خانواده خود را دریافت کنید.